Bewonerscomité Korvelseweg

Visieplan

Een van de belangrijkste kwaliteiten van de Tilburgse linten is de aanwezigheid van historische bebouwing. Deze bebouwing is van groot belang voor het begrijpen van de Tilburgse geschiedenis. Het verhaal van fabrikanten, middenstanders en arbeiders wordt nog steeds verteld door de aanwezige bebouwing langs de Tilburgse linten en dat is niet voor niets. Deze linten vormen immers het stramien van het oude en het hedendaagse Tilburg. Tilburg leefde en leeft langs de linten.

Tilburg heeft in de afgelopen jaren haar ‘linten’ min of meer aan haar lot overgelaten. Dat was een van de conclusies die getrokken werden na het afsluitende debat, georganiseerd door CAST en Stichting Straat in oktober 2005. Het debat toonde aan dat de Tilburgse linten als de Korvelseweg het gezicht van de stad bepalen. Om dit karakter te behouden werd afgesproken, om in samenwerking met Gemeente en bewoners een aanvang te maken met het lintenplan. Nu twee jaar later krijgt dit eerste initiatief een vervolg.
Dit stuk is geschreven als input, namens de bewoners van het lint, de Korvelseweg, voor het lintenplan zoals dat door de Gemeente Tilburg medio 2008 opgesteld gaat worden. In onderling overleg zijn door het bewonerscomité de in dit stuk verwerkte aandachtspunten opgesteld.
Langs de linten is altijd een grote sprake geweest van dynamiek. In elke periode was daardoor het beeld van de linten anders. Deze dynamiek heeft tot in onze tijd geleid tot variatie, die we als de belangrijkste kwaliteit zouden willen noemen van de linten. Het bewaren en stimuleren van deze variatie moet centraal staan in het beleid ten aanzien van de linten.
De laatste jaren is de schaal van nieuwbouwplannen groter dan in het verleden het geval is geweest. Die nieuwbouwplannen zijn groot in aantal, maar ook in omvang. Het gaat bij nieuwbouwplannen steeds om grootschalige projecten, om veel strekkende meters straatwand. Het grote gevaar is dat het resultaat van deze bouwwoede overal vijf bouwlagen zal zijn, met overal de maximaal toegestane bouwhoogte van 15 meter, onderin winkels (in modern jargon commerciële ruimtes of commerciële plint geheten), met vier woonlagen er bovenop, en ’s nachts de luiken dicht.
Voor lintenplan, stellen wij de onderstaande punten voor:

  • Variabele bouwhoogte: Incidenteel, wanneer de situatie dit (stedenbouwkundig) toelaat, denk aan een ‘poortfunctie’, moet het mogelijk zijn af te wijken van de maximale bouwhoogte van 15 meter. Niet alleen hoger, maar zeker ook lager moet gestimuleerd worden binnen het lintenplan. Hoger moet mogen, maar de gemiddelde bouwhoogte binnen een project is maximaal 15 meter;
  • Gesloten: De lintbebouwing is aaneengesloten en dient dit ook te blijven. Het ontstaan van lege gaten in de structuur door terug liggende bebouwing wordt uitgesloten. Het maximale bebouwingspercentage wordt aangegeven in het bestemmingsplan, met toevoeging dat de (voor)gevel aan het trottoir gepositioneerd moet worden;
  • Variatie: De nieuwbouw moet meer variatie aan bebouwingsvormen krijgen. Naast de standaard appartementen die momenteel talrijk in de Korvelseweg gaan verrijzen, moet het realiseren van andere bebouwing (stadsvilla’s, herenhuizen en eengezinswoningen) een kans krijgen. Dit heeft tevens een positief effect op de variatie aan bewoners in de straat;
  • Leefbaarheid & dynamiek: Het lint De Korvelseweg is van oudsher een straat waarin wonen en werken gecombineerd wordt. Sinds vele jaren is de W van winkelen hieraan toegevoegd. Deze drie-eenheid is vitaal voor de leefbaarheid van de Korvelseweg en dient te allen tijde gewaarborgd te zijn. In beginsel is de plint van de Korvelseweg bestemd voor wonen en winkelruimte (de commerciële plint). De mogelijkheid voor het vestigen van kleinschalige bedrijvigheid moet gestimuleerd worden;
  • Hoogwaardige architectuur: De huidige nieuwbouw (reeds gerealiseerd, in uitvoering of in ontwikkeling) mist de nodige uitdaging die een straat als de Korvelseweg verdiend. De Gemeente Tilburg dient een actieve rol te spelen in het prikkelen van ontwerpers, inzake creativiteit en innovatie,  als het een ontwikkeling aan een lint betreft.

Het beleid ten aanzien van de linten moet gericht zijn op behoud en versterking van variatie.
In het verleden is vaak slordig omgegaan met het historische karakter van veel panden langs de linten. De dynamiek van de linten verdroeg zich vaak niet met restauratiedrift en panden werden constant aangepast aan nieuwe bestemmingen. Het spreekt vanzelf dat het historische karakter en de esthetiek van veel panden in teveel gevallen het slachtoffer hiervan is geworden. Vaak was er ook sprake van eigenaars met meer aandacht voor hun portemonnee dan voor de woonomgeving, wat heeft geleid tot verpaupering, na verloop van tijd afbraak en nieuwbouw.
Voor het behoud van de historische panden is nodig dat meer bewoners/ eigenaars zich bewust zijn van de historische waarden van de panden die ze bezitten en/of bewonen.
Die bewustwording zou meer moeten gestimuleerd. Dat kan ons inziens gebeuren door:

  • documentatie van historische panden. Het Bewonerscomité heeft een selectie gemaakt van panden met cultuurhistorische waarden en probeert gegevens van die panden te verzamelen. De selectie is te raadplegen via de internetsite van het comité: www.korvel.comonder “erfgoed”. De basisgegevens zijn te vinden in het bouwarchief van de gemeente, in de overzichten die zijn gemaakt bij het Monumenten Inventarisatieproject, via fotocollecties van het Regionaal Archief Tilburg. In dit verband moet het belangrijke werk genoemd worden van de Stichting Straat, die met de raamaffiches een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan bewustwording van veel (lint)-bewoners. Het inventariseren en documenteren van dergelijke panden moet worden ondersteund. Dit kan gebeurden door het aanreiken van een stedelijk te gebruiken format. Belangrijk is ook dat het verhaal achter de panden wordt geschreven.
  • Ondersteuning van bewoners bij verbouwing van panden. Bewoners/eigenaars van panden kunnen ondersteuning krijgen bij verbouwing van panden in de vorm van advisering mbt de handhaving, versterking en herstel van het historische karakter van hun pand. De gemeente maakt initiatieven op dit gebied organisatorisch en financieel mogelijk.
  • Het organiseren van cursussen, lezingen en rondleidingen langs de linten. Veel fouten in de verbouw van panden zijn gemaakt door onkunde, men wist niet beter, en dit had kunnen worden voorkomen door betere voorlichting. Interesse is zeker aanwezig en kan en moet worden gevoed. Initiatieven op dit gebied worden door de gemeente financieel en organisatorisch mogelijk gemaakt.

Er wordt op dit moment geen beleid of veel te weinig beleid gevoerd ten aanzien van de historische bebouwing van de linten. Op de gemeentelijke monumentenlijst staan nauwelijks panden gelegen aan de linten die voor gemeentelijke bescherming in aanmerking komen. Dit laatste geldt zeker voor de Korvelseweg. Het Bewonerscomité meent dat de gemeente hier ernstig tekort schiet. De conclusie lijkt gerechtvaardigd dat de gemeente de waarden van de historische bebouwing van de linten en daarmee het kenmerkende van de linten, ook voor de hele stad, niet onderkent. Uitbreiding van de lijst van gemeentelijke monumenten is daarom hard nodig. De hierboven genoemde inventarisatie kan de basis hiervoor zijn.
Omdat het wellicht goed kan zijn met verschillende niveaus van bescherming te werken is het raadzaam na te gaan of de invoering van het ‘beschermde lintgezicht’ geen bruikbare en nuttige categorie kan zijn, om panden die vorm van bescherming te bieden die ze nodig hebben, zonder de dynamiek van de straat geweld aan te doen.
Het is zaak nu vast leggen wat we voor de toekomst willen bewaren. Variatie is ook variatie in tijd. De kracht van de linten ligt ook in die variatie. Economische belangen hebben de neiging de overhand te krijgen bij de besluitvorming, zeker bij eigenaars die geen bewoner zijn. In het geval dat economische belangen de overhand gaan nemen en variatie, esthetiek en historisch karakter het onderspit gaan delven is het de taak van de gemeente die waarden te verdedigen. De gemeente heeft tot nu die taak niet serieus genomen.
De Korvelseweg is geen groene straat; er zijn geen voortuinen en die zouden ook niet passen. Voor bomen is de straat met smalle trottoirs aan de smalle kant. Daardoor staan slechts in een deel van de straat bomen. En is er wat groen aan het Lieve Vrouweplein en komt er groen op het St.Annaplein. Het groen is vaak vlak achter de straat te vinden, zoals in de omgeving van het Kapucijnenklooster, achter de Gardiaanhof, langs het Fokkerpad en op het Korvelplein.
Het groen hier is van een bijzondere kwaliteit. Het betreft veelal oude bomen in een parkachtige ambiance. Het parkje rond het Fokkerpad en het groen op het Korvelplein zijn aangelegd volgens de plannen van de tuinarchitect Springer, die in Tilburg vooral bekend is van het Wilhelminapark en het Leypark.

Groen is dus schaars rond de Korvelseweg, maar wel heel bijzonder en levert dus een belangrijke bijdrage aan de kernkwaliteit van de Korvelseweg; variatie. De bijzondere kwaliteit zou beter gedocumenteerd moeten worden. Hoe zagen de plannen (van Springer) er oorspronkelijk uit?, wat is er in de loop van de tijd veranderd? wat voor gevolgen heeft dat voor een goed beheer in de toekomst. Er moet een beheerplan voor het groen worden gemaakt, dat met bewoners wordt besproken. Op deze manier kan een bijdrage aan het ‘groen’- bewustzijn worden geleverd. Dit groene bewustzijn wordt ook gestimuleerd door het documenteren van het aanwezige groen met ecologische en historische achtergronden. Het is spijtig te moeten vaststellen dat bij een aantal burgers het gedrag in tegenspraak is met de kwaliteit van het aanwezige groen (zwerfvuil, geen gebruik maken van bakken voor hondenpoep etc, etc). Een consequentere controle is waarschijnlijk de enige manier om deze mensen aan te zetten tot gedragsverandering.

In de periode van eind april tot half augustus worden de Korvelseweg en omgeving bevolkt door grote aantallen gierzwaluwen. Door nieuwbouw, betere isolatie worden de nestmogeljkheden voor deze vogels minder. Om de populatie van deze markante vogel in stand te houden is het nodig dat bij nieuwbouwplannen door het inmetselen van speciale neststenen en het leggen van nestdakpannen de nestmogelijkheden voor deze vogels blijft bestaan. De gemeente verplicht ontwikkelaars van nieuwbouwplannen gebruik te maken van de mogelijkheden deze speciale stenen en/of pannen aan te brengen.
VEILIGHEIDSBELEID

Veiligheidsbeleid begint met het besef dat het beter kan en dat het een slechte zaak is je neer te leggen bij hoge misdaadcijfers in de veronderstelling dat het niet anders kan en dat het bij deze tijd hoort.
De oplossing van problemen die met veiligheid te maken hebben, is geen eenvoudige zaak. Als die problemen simpel op te lossen waren, dan waren ze dat allang.
Duidelijk is dat veiligheid de zorg is van verschillende partijen en dat die partijen alleen iets kunnen bereiken als ze samen werken.
Het project “Veilig ondernemen” waaraan de winkeliersvereniging Korvel Vooruit meewerkt is daarvan een goed voorbeeld. Samen met de politie, gemeente en brandweer doorlopen de ondernemers een gefaseerd traject om gezamenlijk de veiligheid in het winkelgebied in onze wijk te vergroten.
Veiligheid is nooit een geïsoleerd probleem. Het heeft altijd te maken met andere beleidsterreinen en afhankelijk van de kwaliteit van het beleid op andere gebieden. De hieronder genoemde aanbevelingen raken dan ook vaak andere beleidsterreinen.
1.
Er moet een duidelijk aanspreekpunt komen voor bewoners en ondernemers met klachten over overlast, vervuiling en onveiligheid. Zij hebben het recht om met respect gehoord en geholpen te worden. Behalve melden bij politie en gemeente zouden klachten moeten doorgegeven aan het wijkcomité via de e-mailservice van de website. Het straatcomité kan zo nagaan welke problemen het meest spelen, druk uitoefenen op politie en overheid en meedenken over oplossingen.
2.
Op de website wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan veiligheidsproblemen. Bewoners wordt nadrukkelijk gevraagd te reageren.
3.
Aanpak van de overlast kan niet zonder zorg voor mensen die overlast veroorzaken doordat zij de regie over hun leven kwijt zijn. De overlastproblemen moeten (beter) worden aangepakt door een goed functionerend (zorg)netwerk om zo een combinatie van drang en dwang mogelijk te maken.
4.
Onze buurt moet aantrekkelijk zijn voor alle bewoners. Jong en oud, autochtoon en allochtoon verdienen respect en perspectief en moeten zich er thuis voelen. Ouderen mogen niet vereenzamen. Jongeren moeten kansen krijgen voor een goede toekomst. Wederzijds begrip en acceptatie tussen verschillende groepen bewoners moet worden versterkt.
5.
Bronnen van positieve energie, zoals scholen, speelplaatsen, bedrijvigheid, plantsoenen, woningen die er netjes bij staan, worden gekoesterd. Een buurt wordt gedragen door wonen, werken en ontspanning. Onze buurt verdient een door bewoners en instanties gedragen beheerplan.
6.
Samen met de ondernemersvereniging wordt er een Platform Veiligheid opgericht. Dit Platform stimuleert vernieuwende en succesvolle aanpakken.
7.
Overlast en criminaliteit moeten hard worden aangepakt. Door veelplegers van straat te halen en op te treden tegen probleemjongeren. Intimidatie is onaanvaardbaar. Dat betekent in de eerste plaats dat de politie in de buurt moet zijn, zodat mensen zich veilig voelen.
8.
Wijkagenten zijn het aanspreekpunt voor bewoners en middenstanders. Zij zijn de ogen en oren in de buurt en kunnen dus criminaliteit en radicalisering voorkomen. We willen op vaste tijden communiceren met de wijkagenten om klachten en mogelijke oplossingen te bespreken. Samen met het Platform Veiligheid bespreken we dan met de politie hoe de wijkagenten het best kunnen worden ingezet.
9.
In onze straat staan veel oude panden die aan renovatie toe zijn en waarvan niemand goed weet wie er woont. We denken dat negatieve zaken als onderverhuur, illegaal wonen en huisjesmelkerij veel voorkomen. Dit moet zoveel mogelijk worden tegengegaan. In wijken met veel anonieme bewoners voelt niemand zich namelijk verantwoordelijk, waardoor de overlast toeneemt en het minder prettig toeven is.
10.
Bij de (her)inrichting van de straat en achterliggende gebieden wordt met de veiligheid rekening gehouden. Het verhogen van de veiligheid is een belangrijke doelstelling van de (her)inrichting.
INRICHTING STRAAT EN REINIGING

Ten aanzien van het verkeer op de straat heeft het comité knelpunten geïnventariseerd. Bovendien verwachten wij dat de verkeersdruk zal toenemen. Dit in tegenstelling tot de gemeente die verwacht dat de verkeersdruk overwegend zal afnemen zodra de Cityring in werking is, met uitzondering van enkele wegvakken.
Echter de gemeente heeft geen rekening gehouden met de bouwplannen die gerealiseerd zullen worden, waardoor het aantal bewoners aan de weg zal toenemen en dus ook het autoverkeer. Vandaar dat wij uitgaan van een hoger verkeersaanbod.
De Korvelseweg functioneert op dit moment goed. De weg is een van de redenen dat het wonen aan de Korvelseweg levendig is. Bewoners kiezen dan ook vaak bewust om aan deze weg te willen wonen. Het feit dat men gemakkelijk zowel te voet als per fiets naar het Centrum van de stad kan gaan is een van de pluspunten van de weg. Daarnaast is het een ontsluitingsweg voor zowel de bewoners aan als de bewoners in de wijken achter de Korvelseweg. Ook doorgaand verkeer en winkelend publiek maakt gebruik van de weg. Dit alles zijn de pluspunten van de weg. De weg is weliswaar druk maar de smalte van de weg maakt dat het drukke verkeer niet hard kan rijden zodat er eigenlijk op dit punt (overdag) geen probleem is.
Om deze pluspunten te behouden is het nodig van tweerichtingsverkeer blijft op de Korvelseweg en zijn er geen grote aanpassingen nodig. Tevens dient de weg de functie van wonen, winkelen en werken (kantoren) behouden te blijven. Weliswaar gaat onze voorkeur inzake het winkelbestand uit naar unieke gespecialiseerde winkels maar beseffen terdege dat de ketenwinkels het fundament zijn om een straat winkelstraat te laten zijn.
Omdat het voor voetgangers moeilijk is de weg over te steken zouden er wel meerdere zebrapaden aangelegd moeten worden.
De situatie is anders bij het begin en het eind van de Korvelseweg. (Zomerstraat en Oude Goirleseweg. Tijdens spits staan hier flinke files die veel luchtvervuiling en lawaaihinder veroorzaken. Van de cityring verwachten we geen wezenlijke verbetering omdat het verkeer op de weg prioriteit zal genieten ten opzichte van de aan- cq afvoerwegen zoals de Zomerstraat. Aan de Ringbaan Zuid zou een extra aansluiting gerealiseerd moeten worden welke het best zou passen waar nu de aansluiting is voor de winkels aan de Ringbaan zuid (SaabGarage).
In de nacht echter verandert de aard van de Korvelseweg echter. Door een aantal automobilisten wordt de weg dan vaak gebruikt als een racebaan. Schattingen door bewoners geven wel eens snelheden van meer dan 100 km per uur aan. Echter de mogelijkheden om dit te voorkomen zijn beperkt. Verkeersdrempels geven meer na- dan voordelen (lawaai en extra uitlaatgassen), Alle zijstraten voorrang van rechts te geven, zoals de Gemeente enige tijd geleden van plan was, zal in de nacht geen verbetering opleveren alleen overdag voor meer overlast in de vorm van uitlaatgassen (doorstroming wordt flink gehinderd) en verkeerslawaai (auto’s moeten bij elk kruispunt afremmen en optrekken). Daarom is het plan de gemeente zoals geuit in het Wijkplan van juli 2005 om de straat 30 km zone te maken geen goed idee. Het comité is van mening dat dit probleem enigszins kan worden aangepakt door de straat OPTISCH te versmallen en door op rechte stukken hindernissen op de weg te plaatsen die de bestuurder dwingen zigzaggend te rijden. Deze hindernissen zouden bomen moeten zijn met een behoorlijke omvang. Het feit om hiervoor bomen te gebruiken sluit goed aan met de wens om de Korvelseweg te vergroenen en de historie te laten herleven omdat vroeger de hele Korvelseweg van Ringbaan Zuid tot aan (nu) Schouwburgring) voorzien was van een boom om de paar meter. (Zie punt over Natuurhistorische Waarde).
Inzake reinheid van de Korvelseweg
Helaas is er veel zwerfvuil op de weg. Het comité zou graag zien dat gebruikers van de weg meer verantwoordelijkheid zouden hebben over hun eigen afval. Dit geldt overigens ook voor de hondenpoep. Echter we beseffen ook dat deze mentaliteit niet door ons veranderd kan worden. Daarom doen wij een beroep op de gemeente om de weg vaker te reinigen van vuil en poep. Ook roepen wij de bewoners op om vaker de vervuiling te melden bij het Meldpunt zodat dit opgeruimd kan worden.
Naast vuil en poep is er het probleem van graffiti. Niet alleen is dit een vervuiling van het oog maar tevens een beschadiging van vooral particuliere eigendommen. We hebben inmiddels van de Winkeliersvereniging vernomen dat de graffiti eenmalig door de gemeente verwijderd zal worden en dat daarna de winkeliersvereniging zal zorgen dat de graffiti snel verwijderd wordt na het aanbrengen door de vandalen.
Wij juichen dit initiatief van de winkeliersvereniging van harte toe.